Μερικές σκέψεις για την ειδική ρύθμιση περί ζωντανής μετάδοσης του μαθήματος από τις σχολικές αίθουσες

Η ζωντανή μετάδοση του μαθήματος από την τάξη, έχοντας μάλιστα δύο ομάδες μαθητών μια με φυσική παρουσία και μια εξ' αποστάσεως, στην καλύτερη περίπτωση μετασχηματίζει την ζωντανή μαθησιακή διαδικασία στην τάξη σε ένα μάθημα μέσω πλατφόρμας σύγχρονης εκπαίδευσης, αφού ο εκπαιδευτικός και οι με φυσική παρουσία  μαθητές καλούνται να ακολουθήσουν τους κανόνες επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μιας σύγχρονης εξ' αποστάσεως διδασκαλίας. 

Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή αν το μάθημα που μεταδίδεται ζωντανά ακολουθήσει τους κανόνες μια ζωντανής τάξης,:

από την μία, το μάθημα για τους εξ αποστάσεως μαθητές γίνεται ακατάληπτο* και 

από την άλλη εκθέτει ανεπανόρθωτα τους με φυσική παρουσία μαθητές σε ανθρώπους εκτός σχολικής κοινότητας (παρατηρητές του μαθήματος στο σπίτι). Ο χώρος του ζωντανού μαθήματος είναι, ή πρέπει να είναι, ένας χώρος που οι αλληλεπιδράσεις, οι κάθε λογής συμπεριφορές και τα κάθε είδους λάθη «αισθάνονται την ασφάλεια» να εκφραστούν, να συζητηθούν και στο τέλος να μείνουν εκεί στην ομάδα. Δεν γίνονται το «κουτσομπολιό» της πόλης και της χώρας. (Όσο το σκέφτομαι τόσο δεν μπορώ να πιστέψω ότι η ειδική ρύθμιση συγγράφηκε μέσω διαβούλευσης με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, μόνο αν η ΑΠΠΔ σκέφθηκε το ζωντανό μάθημα με όρους σύγχρονης εξ' αποστάσεως εκπαίδευσης…)

Αλλά τα σχολεία ανοίγουν!!  Δεν ανοίγουν για να έχουμε μια αδόκιμη** σύγχρονη εξ' αποστάσεως διδασκαλία, αλλά τώρα από την τάξη!!

 Άλλωστε όλες και όλοι συμφωνούμε ότι καμία εξ' αποστάσεως διδασκαλία δεν μπορεί να αντικαταστήσει το με φυσική παρουσία μάθημα στο σχολείο. Τα σχολεία του 21^ου αιώνα δεν έχουν ανάγκη για λιγότερο αλλά για περισσότερο μαθητοκεντρική εκπαίδευση, η οποία βασίζεται στην πλούσια και αμφίδρομη αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητών και μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών. Μόνο έτσι θα διαμορφώσουν στάσεις και θα αποκτήσουν τις απαραίτητες ικανότητες που όλοι μας επιθυμούμε να αποκτήσουν.

Ας σχεδιάσουμε με βάση τις ψηφιακές και μεθοδολογικές ικανότητες που αποκτήσαμε τον καιρό της πανδημίας για να εμπλουτίσουμε το μάθημά μας στο σχολείο και όχι για να το αποδυναμώσουμε.

Ναι! Κανείς μαθητής και καμιά μαθήτρια δεν πρέπει να μείνει πίσω και σε αυτήν την έκτακτη συνθήκη!! Αλλά υπάρχουν άλλοι τρόποι!! Το Υπουργείο έκανε διαβούλευση με την ΑΠΠΔ, αλλά με ποια ομάδα επιστημόνων της αγωγής διαβουλεύθηκε για τη λύση της ζωντανής αναμετάδοσης από την τάξη; Ο πρωθυπουργός πιστώνεται ότι εμπιστεύτηκε την ομάδα επιστημόνων υπό τον κ. Τσιόδρα. Ποια αντίστοιχη ομάδα επιστημόνων συμβουλεύθηκε η κ. Υπουργός για την απόφασή της;

*δοκιμάστε να κάνετε μάθημα σε μια τάξη μιλώντας συγχρόνως στο τηλέφωνο και μετά ρωτήστε την άλλη άκρη του τηλεφώνου τι κατάλαβε

**δεν γνωρίζω να έχει δοκιμαστεί αυτή η μέθοδος κάπου στον κόσμο

Μια πρόταση για το ρόλο της Πληροφορικής και του εκπαιδευτικού Πληροφορικής στο σύγχρονο Ελληνικό σχολείο

«Πληροφορικός αλφαβητισμός» στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο

Ο «Πληροφορικός αλφαβητισμός» ως επιδίωξη συγκεκριμένων ψηφιακών γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που προσφέρουν λειτουργικότητα και προσαρμοστικότητα στον πολίτη μιας σύγχρονης και εξελισσόμενης ψηφιακής κοινωνίας, δεν μπορεί παρά να αποτελεί επιδίωξη του Ελληνικού σχολείου.

Σε χώρες όπως η Ελλάδα, στις οποίες δεν υπάρχει καθολική πρόσβαση στο διαδίκτυο από το σπίτι, η επιδίωξη του «Πληροφορικού αλφαβητισμού» στο σχολείο στοχεύει στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Είναι γεγονός όμως ότι, ακόμα και αν όλοι οι μαθητές διέθεταν υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο από το σπίτι αυτό δεν θα σήμαινε ότι θα γνώριζαν να τον αξιοποιούν αποτελεσματικά, δημιουργικά και με ασφάλεια. Η ανάγκη διδασκαλίας δεξιοτήτων Πληροφορικής ακόμα και σε σχολεία κοινωνιών με σχεδόν πλήρη διείσδυση της Πληροφορικής κρίνεται από την εκπαιδευτική κοινότητα ως απαραίτητη (Flickinger, 2010). Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδέχεται ότι «Η σημερινή γενιά των μαθητών γνωρίζει περισσότερα σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου από ότι οι εκπαιδευτικοί, δε γνωρίζει όμως ποιες είναι οι κακοτοπιές και πώς να τις αποφεύγει» (Reding, 2008). Τα ερωτήματα είναι: Θα αφήσουμε τους μαθητές να τις μάθουν μόνοι τους; Ποιοι είναι οι εκπαιδευτικοί που γνωρίζουν σε βάθος αυτές τις τεχνολογίες και με την κατάλληλη διδακτική/παιδαγωγική προσέγγιση μπορούν να εφοδιάσουν τους μαθητές με τις γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις ώστε να τις αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο αποφεύγοντας τις κακοτοπιές;

«Πληροφορικός αλφαβητισμός» και οριζόντια αξιοποίησή του

Όπως η "γραφή και ανάγνωση" αποτελεί για εκατοντάδες χρόνια οριζόντιο αντικείμενο στην εκπαίδευση, έτσι και η Πληροφορική τεχνολογία παίζει ή πρέπει να παίζει τον «οριζόντιο» ρόλο της στο σχολείο του 21ου αιώνα αφού αποτελεί το σύγχρονο εργαλείο για «να θυμόμαστε, να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες, να εκφραζόμαστε και να επικοινωνούμε» (Crook, 1994).

Όπως όμως τα παιδιά μαθαίνουν να γράφουν, να διαβάζουν, να αξιοποιούν δημιουργικά και αποτελεσματικά την τεχνολογία της "γραφής και ανάγνωσης" και σε ξεχωριστά μαθήματα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, π.χ. «Νεοελληνική Γλώσσα» (ΓΕΛ), είναι απαραίτητο να συμβαίνει το ίδιο και με τον «Πληροφορικό αλφαβητισμό».

Όταν δώσεις σε έναν αναλφάβητο ή «μη επαρκή στη γλώσσα» μαθητή ένα  μολύβι και ένα χαρτί αυτός μπορεί να γράψει κάτι, δεν θα μπορέσει όμως να τα αξιοποιήσει αποδοτικά. Για παράδειγμα στο μάθημα των Μαθηματικών, ο «μη επαρκής στη γλώσσα» μαθητής δεν θα μπορεί να κατανοήσει το πρόβλημα (διαβάζοντας), να το λύσει (χρησιμοποιώντας το χαρτί ως βοήθημα μνήμης) και να διατυπώσει τη λύση του (γράφοντας ή μιλώντας). Με τον ίδιο τρόπο, δίνοντας σε έναν Πληροφορικά/Ψηφιακά αναλφάβητο μαθητή έναν υπολογιστή στα Μαθηματικά ίσως να μπορέσει να ανοίξει ένα υπολογιστικό φύλλο και να πληκτρολογήσει, δεν θα μπορέσει όμως το ίδιο λογισμικό να το αξιοποιήσει αποδοτικά ώστε να εξάγει και να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα από μια έρευνα ή να μελετήσει το μοντέλο μιας συνάρτησης (δες Πανσεληνάς, Κανέλλος & Σπανουδάκης, 2010).

Η ανάπτυξη αλγοριθμικής σκέψης και η χρήση προγραμματιστικών εργαλείων είναι επίσης απαραίτητη προκειμένου να επιδιωχθεί η μάθηση οριζόντια μέσω (α) της δημιουργικής έκφρασης (European Commision, 2009), (β) της συνειδητής και οργανωμένης διαδικασίας κατασκευής συγκεκριμένων αντικειμένων (Papert, 1989; Constructionism, 2010) και (γ) της κατανόησης, ανάλυσης και λύσης ενός προβλήματος (Sutinen & Tarhio 2001; Dagdilelis, Satratzemi, & Evangelidis, 2004). Και με αυτό τον τρόπο, τα σχολεία θα καταστούν «τόποι όπου οι σπουδαστές και οι εκπαιδευτικοί θα συμμετέχουν στη δημιουργική σκέψη και την πρακτική εκμάθηση (learning by doing)» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2009).

Κρατικό Πιστοποιητικό Χρήσης Η/Υ

Η προοπτική θέσπισης Κρατικού Πιστοποιητικού Χρήσης Η/Υ με την αποφοίτηση από το Γυμνάσιο καθιστά αναγκαία την ουσιαστική επιδίωξη του «πληροφορικού αλφαβητισμού» σε αυτή τη βαθμίδα της εκπαίδευσης αλλά και στο Δημοτικό. Το γεγονός αυτό προϋποθέτει την αύξηση των ωρών διδασκαλίας και την αλλαγή του Προγράμματος Σπουδών στο Γυμνάσιο και την εισαγωγή αντίστοιχου υποχρεωτικού μαθήματος στο Δημοτικό, ώστε να υποστηρίζεται ταυτόχρονα και διακριτά:

(α) η χρήση των ΤΠΕ ως εργαλείων έκφρασης, έρευνας και γνώσης στο σχολείο και στην καθημερινή ζωή των μαθητών (οριζόντια διάσταση) αλλά και

(β) ο «Πληροφορικός αλφαβητισμός»

Στην περίπτωση που υπάρξει καθιέρωση πιστοποιητικού χρήσης Η/Υ και μάλιστα κατά την αποφοίτηση από το Γυμνάσιο χωρίς πρόβλεψη για ουσιαστική επιδίωξή του μέσα στο σχολείο είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσει με μαζικό τρόπο τους μαθητές στα ιδιωτικά κέντρα. Ήδη αυτή τη στιγμή η εμπειρία δείχνει ότι κάποιοι μαθητές έχουν βάλει στο καθημερινό τους πρόγραμμα εκτός από τα φροντιστήρια Ξένων γλωσσών και φροντιστήρια Χρήσης Η/Υ.

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού Πληροφορικής

Το ρόλο λοιπόν του εκπαιδευτικού που θα στηρίξει τον «Πληροφορικό αλφαβητισμό» για μαθητές και εκπαιδευτικούς, αλλά και την οριζόντια διάχυση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική λειτουργία του σχολείου καλείται να διαδραματίσει ένας ουσιαστικά επιμορφωμένος εκπαιδευτικός Πληροφορικής.

Τον επίσης σημαντικό ρόλο του τεχνικού υπεύθυνου και του ανθρώπου που θα στηρίξει τη διοικητική λειτουργία των σχολείων μπορούν να αναλάβουν Πληροφορικοί ως τεχνικοί υπεύθυνοι, καθώς και πληροφορικά εγγραματισμένοι εργαζόμενοι ως γραμματείς, όχι όμως οι Πληροφορικοί που επιλέγουν να υπηρετήσουν τη σχέση δασκάλου-μαθητή. Άλλωστε στην εποχή της "γραφής και ανάγνωσης στο χαρτί", πολύ λογικά, οι Φιλόλογοι δεν στήριζαν και δεν στηρίζουν -αποκλειστικά αυτοί- τη διοικητική λειτουργία των σχολείων αλλά αυτή διαχέεται σε όλους τους εγγράματους εκπαιδευτικούς και στις καλύτερες -αλλά λιγοστές- περιπτώσεις σε εξειδικευμένο διοικητικό προσωπικό (γραμματείς).

Βιβλιογραφικές αναφορές

Constructionism Conference, (2010). Constructionist approaches to creative learning, thinking and education : Lessons for the 21st century. Paris 16-20 of August 2010. Accessed http://www.aup.edu/news/special_events/constructionism2010.htm

Crook, C. (1994). Computers and the collaborative experience of learning. Routledge.

Dagdilelis, V., Satratzemi, M., Evangelidis, G. (2004). Introducing Secondary Education Students to Algorithms and Programming. Education and Information Technologies 9:2, 159–173

European Commision, (2009). Goals of the European Year 2009: Creativity and Innovation. Retrieved by http://www.create2009.europa.eu/about_the_year/goals_of_the_year.html

Flickinger, B. (2010). Teaching with Netbooks in FETC Conference in Orlando, FL. January 15. Accessed http://www.youtube.com/watch?v=A-qFWrXSLz4

Papert, S. (1989). Constructionism: A New Opportunity for Elementary Science Education. National Science Foundation

Redding, V., Information Society Commisioner (2008). Position in Teachers told to protect children from online risks.http://www.euractiv.com/en/infosociety/teachers-told-protect-children-online-risks/article-171879

Sutinen, E. and Tarhio, J. (2001): Teaching to identify problems in a creative way. In Proc. of the Frontiers in Education Conference, IEEE Computer Society, TID-8-TID-13vol.1.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, (2009). Μανιφέστο των Ευρωπαίων Πρεσβευτών για τη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία στην Ευρώπη. Ανάκτηση από: http://www.create2009.europa.eu/fileadmin/Content/Downloads/PDF/Manifesto/manifesto.el.pdf

Πανσεληνάς, Κανέλλος & Σπανουδάκης (2010). Πρόσκληση για την παρακολούθηση διαθεματικού σχεδίου εργασίας: Πληροφορική και Μαθηματικά. Ανάκτηση από http://plirancrete.sch.gr/files/EkdilwseisSeminaria/Prosklisi%20diathematiko.pdf

Αποβολή λόγω...facebook

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4560019&ct=1

...ένα ακόμα "κοντινό" παράδειγμα γιατί η κοινωνικά σωστή, έξυπνη και
ασφαλής χρήση του διαδικτύου είναι ζητούμενο για το σχολείο και αφορά
τόσο τους μαθητές όσο και τους εκπαιδευτικούς και γονείς.

Τώρα τι θα έπρεπε να γίνει -εκ των υστέρων- στη συγκεκριμένη περίπτωση
δεν μπορούμε να πούμε αν δεν γνωρίζουμε το ιστορικό της υπόθεσης και την
κουλτούρα του συγκεκριμένου σχολείου.
--

Ευχές

Ημερίδα

Αγαπητοί συνάδελφοι/-ισσες,
σας επισυνάπτω πρόσκληση στην ημερίδα "Διδασκαλία της Πληροφορικής στη
Δ/μια Εκπαίδευση της Αν. Κρήτης", την οποία διοργανώνω (τα στοιχεία της
ημερίδας στο επισυναπτόμενο έγγραφο). Η πρόσκληση έχει φτάσει σήμερα και
στα σχολεία.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλες και όλους, όσους προσέφεραν με υλικό και
παρατηρήσεις τόσο στην Ιστοσελίδα όσο και στο Ιστολόγιο. Θα ήθελα επίσης
να ευχαριστήσω και όσους μου έστειλαν με email προτάσεις για εισηγήσεις
στην ημερίδα.
Είναι σίγουρο ότι όλα όσα μου έχετε στείλει αξιοποιούνται και θα
αξιοποιηθούν και στο μέλλον και μέσω παρουσιάσεων σε συναντήσεις/ημερίδες.
Να είστε καλά και καλή αντάμωση, λίγο πριν τις γιορτές!

Διεπιστημονικό σχέδιο εργασίας "Υπολογιστικά φύλλα και Μαθηματικά"

Αγαπητοί/-ές συνάδελφοι,
στο δικτυακό τόπο http://plirancrete.sch.gr αναρτήθηκε το εκπαιδευτικό υλικό του διεπιστημονικού σχεδίου εργασίας "Υπολογιστικά Φύλλα και μελέτη της συνάρτησης ψ=αχ+β", το οποίο έλαβε χώρα το Φεβρουάριο του 2009 σε ένα τμήμα της Β' τάξης του Πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου με πολύ καλή αποδοχή από τους μαθητές. Γι' αυτό είχαμε μιλήσει και στις συναντήσεις του Σεπτεμβρίου 2009.

Το εκπαιδευτικό υλικό περιλαμβάνει:

1. Το σχέδιο μαθήματος
2. Το σενάριο της 1ης και 2ης ώρας (του "κανόνες επικοινωνίας" εφόσον τους έχει κάνει κάποιος στην αρχή της χρονιάς δεν χρειάζεται να τους ξανακάνει)
3. Τα Φύλλα εργασίας για τις ώρες της Πληροφορικής (~4 ώρες)
4. Την τελική μορφή των αρχείων τα οποία θα κατασκευαστούν από τους μαθητές στο εργαστήριο με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού Πληροφορικής σε OpenOffice Calc και Excel.
5. Τα Φύλλα εργασίας για τις ώρες των Μαθηματικών (2 ώρες στο εργαστήριο Πληροφορικής και 2 στην τάξη)
   

Το εκπαιδευτικό υλικό για τις ώρες της Πληροφορικής δημιουργήθηκε από το Σχ. Σύμβουλο Γιώργο Πανσεληνά, ενώ τα Φύλλα εργασίας για τις ώρες των Μαθηματικών από το Σχ. Σύμβουλο Γιάννη Κανέλλο και τον εκπαιδευτικό Μαθηματικών του Πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου Σπανουδάκη Νίκο. Η διδασκαλία πραγματοποιήθηκε από τους σχολικούς συμβούλους.

Σημαντική ήταν η συνεισφορά του Γιάννη Χαλκιαδάκη εκπαιδευτικού Πληροφορικής του Πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου στην υποστήριξη της πραγματοποίησης του σχεδίου εργασίας και στην παροχή πολύ χρήσιμων επισημάνσεων σχετικά με τον τρόπο αποδοτικής εφαρμογής του.

Το σχέδιο εργασίας θα επαναληφθεί το Φεβρουάριο του 2010 σε άλλο σχολείο της πόλης του Ηρακλείου χρησιμοποιώντας αυτή την φορά OpenOffice και θα είναι ανοιχτό σε όσους συναδέλφους θέλουν να το παρακολουθήσουν.

Θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις.


'Όσοι/-ες συνάδελφοι έχουν παρατηρήσεις και προτάσεις που αφορούν στη βελτίωση του υλικού...καλοδεχούμενες!

Μικρές αλλαγές μεταξύ βιβλίου ΑΕΠΠ εκδ. 2008 - εκδ. 2009

...αναρτήθηκαν στο site του Π.Ι. στη διεύθυνση: http://www.pi-schools.gr/content/index.php?lesson_id=1&ep=67&c_id=835 οι διορθώσεις που πρέπει να γίνουν στο βιβλίο της ΑΕΠΠ  (εκδ. 2008). Επομένως μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε και να διορθώσετε τα βιβλία που έχουν οι μαθητές σας και είναι έκδοσης 2008. 

H έκδοση του 2008 πρέπει στην τρίτη σελίδα να περιλαμβάνει την εξής γραμμή:  "Γ. Παπαδόπουλο *(κατά τη συγγραφή)"  Αν δεν υπάρχει το "κατά τη συγγραφή", τότε να μη χρησιμοποιηθεί  το βιβλίο, διότι σημαίνει ότι ένας μεγάλος όγκος αλλαγών δεν έχει  περαστεί στο βιβλίο.  

--

Μαθητικός υπολογιστής - τοπικά ασύρματα δίκτυα σχολείων

-------- Αρχικό Μήνυμα --------
Θέμα: [SCH-TE: 4186] Μαθητικός υπολογιστής - τοπικά ασύρματα δίκτυα σχολείων
Ημερομηνία: Mon, 19 Oct 2009 12:46:10 +0300
Από: Paraskevas Michael
Προς: SCH_TE

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι το τελευταίο διάστημα δεχόμαστε (κυρίως από ΠΛΗΝΕΤ) ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση του μαθητικού υπολογιστή στο Διαδίκτυο μέσω του ΠΣΔ.

Από την επισυναπτόμενη εγκύκλιο ΥΠΕΠΘ δεν προκύπτει σύνδεση του μαθητικού υπολογιστή στο Διαδίκτυο από το χώρο του σχολείου. Όμως, τα σχολεία δέχονται (και ορισμένες φορές αποδέχονται) προτάσεις (από καταστήματα) για την κατασκευή ασυρμάτων δικτύων στα σχολεία. Αν η δικτύωση αυτή γίνει χωρίς μελέτη και σχεδιασμό, τότε μπορεί να δημιουργηθούν πολύ σοβαρά προβλήματα, κυρίως ασφάλειας, καθώς ενδέχεται να αποκτήσουν πρόσβαση στο ΠΣΔ μη-εξουσιοδοτημένα άτομα, γεγονός που καταλύει τη βασική αρχή λειτουργίας του ΠΣΔ.

Επιπλέον, η χωρητικότητα της γραμμής πρόσβασης πρέπει να είναι επαρκής για να υποστηριχθεί ποιοτικά ένας μεγάλος αριθμός υπολογιστών, διαφορετικά ίσως πρέπει να αναζητηθούν άλλες λύσεις (π.χ. application accelerator/optimizer ή local proxy/cache). Το ερώτημα αυτό για να απαντηθεί από το ΠΣΔ, απαιτεί γνώση του (εκπαιδευτικού) περιεχομένου που είναι επιθυμητό να μοιραστεί στους μαθητές μέσω Διαδικτύου.

Ένα ακόμα θέμα σχετίζεται με θέματα ακτινοβολίας που θέτουν ορισμένοι γονείς. Θα πρέπει να υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση και κάλυψη και σε αυτό.

Με βάση τα παραπάνω και το γεγονός ότι στο εκπαιδευτικό σενάριο χρήσης των μαθητικών υπολογιστών δεν προβλέπεται σύνδεση στο Διαδίκτυο, προτείνω να ενημερώνουμε τα σχολεία να μην προχωρούν σε κατασκευή τοπικών ασυρμάτων δικτύων μέχρι νεώτερης οδηγίας.

Με εκτίμηση
Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς
Αναπλ. Διευθυντής Τομέα Δικτυακών Τεχνολογιών
Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών
Οδός Ν.Καζαντζάκη, Πανεπιστήμιο Πατρών, Ρίο, TK-26504

Περιβάλλον προγραμματισμού για παιδιά Scratch

Μια ακόμα πρόταση για το Εφαρμογές Πληροφορικής Α΄ Γενικού Λυκείου και για την Γ' Γυμνασίου (συμπληρωματική της Logo) είναι το Scratch.
Σας αναρτώ κάποιες διευθύνσεις.
Θα κοιτάξω να το δούμε πιο αναλυτικά σε κάποια συνάντηση-σεμινάριο ή ημερίδα μέσα στη χρονιά.

Ενδεικτικές διευθύνσεις για όσες/όσους θέλουν να το ψάξουν

http://scratch.mit.edu/












http://grscratch.blogspot.com/












http://makolas.blogspot.com/

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009

Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν την φετινή σχολική χρονιά είναι τα γνωστά:
1) Η μια ώρα δεν επαρκεί για το μάθημα της πληροφορικής
2) Η εξέταση του μαθήματος του προγραμματισμού θα έπρεπε να γίνεται πρακτικά

Σίγουρα οι έννοιες του προγραμματισμού είναι δυσνόητες για τα παιδιά της Γ’ τάξης άλλα η χρήση της Microworlds Pro – Logo με πρακτικά απλά παραδείγματα παρόμοια με το νέο βιβλίο της κάνουν περισσότερο κατανοητές.

Στη Α’ Γυμνασίου οι μαθητές έφτιαξαν την εργασία τους στον κειμενογράφο όπου πρόσθεσαν εικόνες και δημιούργησαν ένα άρθρο με δική τους επιλογή θέματος που θα μπορούσε να δημοσιευτεί στην εφημερίδα του σχολείου τους.

Στη Β΄ Γυμνάσιου έγινε εργασία με θέμα την ιστορία του χωριού του Αγίου Μύρωνα όπου οι μαθητές αναζήτησαν και έγραψαν στοιχεία για την ιστορία, τα αξιοθέατα, τα ήθη, και τα έθιμα του τόπου τους. Χρησιμοποίησαν το φύλλο παρουσιάσεων όπου πρόσθεσαν οπτικοακουστικό υλικό. Επίσης έγινε και εργασία στο φύλλο υπολογισμών όπου οι μαθητές συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τα ενδιαφέροντα τους και τη χρήση του ελεύθερου χρόνου τους, συνέλεξαν και επεξεργάστηκαν τα στοιχεία σε ομάδες για να βγάλουν τα στατιστικά της τάξης τους.

Στη Γ’ Γυμνασίου οι μαθητές επέλεξαν το θέμα της εργασίας τους (κάπνισμα, μόλυνση του περιβάλλοντος, διατροφή, βία στα γήπεδα, αναβολικά κ.α.) και δούλεψαν σε ομάδες για να την υλοποιήσουν στο φύλλο παρουσιάσεων. Αναζήτησαν οπτικοακουστικό υλικό στο διαδίκτυο για να εμπλουτίσουν την εργασία τους. Η τελική παρουσίαση των εργασιών έγινε στην τάξη όπου οι μαθητές ευαισθητοποιήθηκαν σε αυτά τα σημαντικά θέματα.

Καθηγήτρια Πληροφορικής Γυμνασίου Αγ. Μύρωνα
Χατζάκη Αικ.

Απολογισμός σχ. έτους 2008-2009. Νίκος Σαριδάκης

Ο παρών απολογισμός είναι ο πρώτος από αυτή την θέση (του εκπαιδευτικού), δεν μπορώ όμως παρά να τον κάνω με "ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια", μια και εννέα χρόνια στον Ιδιωτικό τομέα είναι πολλά και σου αφήνουν "κουσούρια".

ΩΡΑΡΙΟ:
Φέτος είχα την τιμή και την τύχη να εργάζομαι σε δύο σχολεία όπως και πέρσι, με τη διαφορά όμως ότι το ωράριό μου ήταν ελαφρώς δυσκολότερο, με την έννοια ότι τρεις από τις πέντε ημέρες της εβδομάδας πήγαινα και στα δύο σχολεία (έφευγα από το ένα και πήγαινα στο άλλο). Τα δύο αυτά σχολεία ήταν το 1ο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου και το Γενικό Λύκειο Αγίου Νικολάου.

ΣΥΝΘΗΚΕΣ:
Στο 1ο Γυμνάσιο, οι συνθήκες είναι σχεδόν άσχημες. Οι Η/Υ του εργαστηρίου είναι σχετικά ok (για την εργασία που τους θέλουμε), όμως ο χώρος είναι εντελώς ακατάλληλος -κλειστός, με τους Η/Υ κολλητά τον ένα με τον άλλο-. Δεν υπάρχει χώρος για υποστήριξη βιντεοπροβολέα, πράγμα που σημαίνει ότι ή θα πρέπει να εγκαταστήσουμε ένα λογισμικό προβολής παρουσιάσεων σε δικτυακό περιβάλλον, ή να αλλάξουμε χώρο. Δεν είμαι ο υπεύθυνος εργαστηρίου στο 1ο Γυμνάσιο και δεν μπορώ να παρέμβω δυναμικά για να λύσω αρκετά μικρά αλλά συσσωρευμένα προβλήματα που υπάρχουν.
Στο Γενικό Λύκειο τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα. Βιντεοπροβολέας υπήρχε όμως η ποιότητά του τον έκανε σχεδόν άχρηστο (προβληματική λάμπα, κακή ποιότητα εικόνας κλπ.). Το τελευταίο λύθηκε στο τέλος της χρονιάς, αφού η διεύθυνση προμηθεύτηκε νέους βιντεοπροβολείς. Στην αρχή της χρονιάς προμηθευτήκαμε και οθόνες wide 19" και βελτιώθηκε ακόμα περισσότερο η ποιότητα. Σημειώνω ότι στο Γενικό Λύκειο ενώ υπάρχουν δύο εργαστήρια, δεν μπορούσα να οριστώ ως υπεύθυνος γιατί θα έπρεπε να πάρω δύο υπερωρίες και κατόπιν ειδοποίησης της ΔΙΔΕ Ν. Λασιθίου, υπήρχε κίνδυνος να μην τις πληρωθώ οπότε και το εργαστήριο έμεινε "ορφανό".

ΜΑΘΗΜΑΤΑ:
1ο Γυμνάσιο Γ' Γυμνασίου (Πληροφορική Γυμνασίου), Γενικό Λύκειο Β' Γεν. Λυκείου Κατεύθυνση Πληροφορικής και Υπηρεσιών (Τεχνολογία Επικοινωνιών)
Α' Γεν. Λυκείου (Εφαρμογές Πληροφορικής)
Β' Γεν. Λυκείου (Εφαρμογές Υπολογιστών)
Γ' Γεν. Λυκείου (Εφαρμογές Υπολογιστών)
Γ' γεν. Λυκείου (Δίκτυα & Πολυμέσα)

Στο μάθημα "Πληροφορική Γυμνασίου", τα πράγματα είναι απλά: από τις 30 προυπολογιζόμενες ώρες γίνανε οι 24 κατά μ.ο. σε κάθε τμήμα. Αν βγάλουμε τις ώρες για τις μεγάλες δραστηριότητες (4 με το ζόρι) και ένα 2ωρο για το τελευταίο κομμάτι (Πληροφορική και Κοινωνία) -μισό τρίμηνο κοντά δηλαδή-, μένουν περίπου 18 ώρες από τις οποίες πρέπει να αφαιρεθούν 4 για αναγκαστικές επαναλήψεις και διαγωνίσματα οπότε φτάνουμε στο τραγικό για μένα 15 ώρες διδασκαλίας προγραμματισμού... Φέτος είχα 4 μετεξεταστέους και είχαμε και το "γνωστό" ελαφρυντικό με το βιβλίο (αν και τους έδινα σημειώσεις)... Του χρόνου που θα έχουν βιβλίο θα δω πως θα πάνε, όμως σε 15 ώρες έπρεπε να ενταχθούν: πρόβλημα, αλγόριθμος, προγραμματισμός, εισαγωγή στο περιβάλλον προγραμματισμού μικρόκοσμων, είσοδος/έξοδος δεδομένων, πράξεις, δομή επανάληψης (που δεν την κατάλαβαν οι μισοί), δομή επιλογής (που δεν την κατάλαβε το 75% των μαθητών) και όλα αυτά σε παιδιά που δεν έχουν ασχοληθεί ΠΟΤΕ με τον παραδοσιακό προγραμματισμό (5 παιδιά στα 120 είχαν ασχοληθεί με κατασκευή ιστοσελίδων). Αν αναλογιστούμε ότι οι 15 αυτές ώρες μοιράζονται περίπου σε 5 ώρες το τρίμηνο, δεν μπορώ να κατανοήσω πως το Υπουργείο έχει βάλει ένα τέτοιο μάθημα ως μάθημα Α' ομάδας στα μαθήματα Γυμνασίου στην Γ' τάξη, χωρίς να αλλάζει το ωράριο του μαθήματος σε 2 τουλάχιστον ώρες. Νομίζω όμως ότι αρκετά γκρίνιαξα.

Στο μάθημα "Τεχνολογία Επικοινωνιών", τα προβλήματα γνωστά. Το βιβλίο είναι ακατάλληλο. Έτσι λοιπόν το μάθημα γινόταν με τη βοήθεια παρουσιάσεων -επισκοπήσεων (σε βιντεοπροβολέα) της ύλης σε κάθε ενότητα (και με την προσθήκη προβολών για το πως λειτουργούν διάφορα πράγματα όπου έκρινα απαραίτητο, από το Διαδίκτυο). Ενώ λοιπόν στο Α' τετράμηνο η επίδοση των μαθητών ήταν επαρκής έως ικανοποιητική θα έλεγα, στο Β' τετράμηνο η απόδοση έπεσε εντελώς, τα παιδιά χαλάρωσαν, με τελικό αποτέλεσμα τις εξετάσεις του Ιούνη που τα αποτελέσματα ήταν ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΤΙΚΑ, αν και δεν έμεινε κάποιος μαθητής στο τμήμα μου. Τα παιδιά είναι φανερό ότι μπορείς και θεατρικό να τους κάνεις όταν γίνεται η παράδοση, όταν έρθει η ώρα όμως να διαβάσουν από το βιβλίο, ζορίζονται άσχημα και αυτό μου το είπε καλή μαθήτρια στο τέλος της περιόδου.

Τα μαθήματα επιλογής θα τα χωρίσω σε δύο ομάδες. Το μάθημα της α' λυκείου και τα μαθήματα της β' και γ' λυκείου. Στο πρώτο ακολούθησα το βιβλίο (ήταν και λίγα τα παιδιά) και μπορώ να πω ότι κύλησε ομαλότατα χωρίς προβλήματα και με ενδιαφέρον άπω πλευράς των μαθητών. Στα μαθήματα των β' και γ' λυκείου όμως αν και κύλησαν ομαλά, το ενδιαφέρον ήταν μειωμένο από πλευράς μαθητών, αν και είχαμε κάνει στην αρχή της περιόδου "συμβόλαιο". Τα περισσότερα θέματα στην Β' και στην Γ' τάξη τους φάνηκαν "δύσκολα" με αποτέλεσμα να παραιτούνται και να μην ακολουθούν, ειδικά στα παιδιά της Θεωρητικής κατεύθυνσης. Φυσικά κινήθηκα εκτός ύλης γιατί δεν υπήρχε περίπτωση να με ακούνε τις δύο τελευταίες ώρες του σχολικού προγράμματος να τους μιλάω για Λειτουργικά συστήματα, κατηγορίες λογισμικού κλπ. Έτσι λοιπόν ασχολήθηκα με το Powerpoint, το Excel, την Access, την δημιουργία ιστοσελίδων και κάποια προγράμματα επεξεργασίας εικόνας και ήχου. Του χρόνου αν είμαι πάλι εδώ θα εγκαταστήσω κάποιο πρόγραμμα εικονικού περιβάλλοντος για να τους μάθω πως να κάνουν format και εγκατάσταση ενός Λ.Σ. (π.χ. Windows XP, ή Linux).

Εν κατακλείδι, θα έλεγα ότι με προβλημάτισε φέτος το μάθημα της Πληροφορικής Γυμνασίου, και του χρόνου σκέφτομαι να προτείνω κάποια πράγματα. Κάθε παρατήρηση είναι ευπρόσδεκτη και καλοδεχούμενη. Ευχαριστώ για τη συνεργασία και τον χρόνο σας.

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,
Νίκος Σαριδάκης
Εκπαιδευτικός Πληροφορικής κλ.ΠΕ 20

Προτάσεις για το ΕΠΑΛ (Αγγελιδάκης)

Εφαρμογές Πληροφορικής (Α΄ τάξη)

· Απαιτείται νέο πιο σύγχρονο πρόγραμμα σπουδών και νέο βιβλίο. Το μάθημα δεν πρέπει να περιορίζεται στον αυτοματισμό γραφείου, υποτίθεται ότι οι μαθητές έχουν πάρει τις βάσεις από το Γυμνάσιο.
· Ενδεικτικά το μάθημα μπορεί να περιλαμβάνει τις παρακάτω ενότητες:
o Επισκόπηση του περιβάλλοντος των λειτουργικών συστημάτων Windows και Linux.
o Αυτοματισμός γραφείου
o Πολυμέσα
o Δίκτυα Η/Υ και Διαδίκτυο
§ Ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα ασφάλειας
o Ηλεκτρονικό εμπόριο
Οι παραπάνω ενότητες θα πρέπει να είναι σύντομες και να ακολουθούνται από διερευνητικές κυρίως δραστηριότητες, οι οποίες να προκαλούν το ενδιαφέρον και την προσοχή των μαθητών.
· Πρέπει να δοθεί έμφαση στο λογισμικό ανοικτού κώδικα.
· Το μάθημα θα ήταν προτιμότερο να διδάσκεται 4 ώρες/εβδομάδα (δύο δίωρα) και αυτό για δύο λόγους:
o Στο ισχύον ωρολόγιο πρόγραμμα προβλέπονται 3 ώρες/εβδομάδα και λόγω του ότι αυτές γίνονται συνεχόμενα, δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα με την παρακολούθηση από πλευράς μαθητών (κούραση και μειωμένο ενδιαφέρον κατά τη διάρκεια της 3ης ώρας).
o Για καλύτερη κάλυψη ενός νέου πιο σύγχρονου προγράμματος σπουδών.

- Εφαρμογές Πολυμέσων (Γ΄ τάξη).
ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Η/Υ.

· Απαιτείται νέο πρόγραμμα σπουδών και νέο βιβλίο.
· Πρέπει να δοθεί έμφαση στο λογισμικό ανοικτού κώδικα για επεξεργασία εικόνας, ήχου και βίντεο.


- Επιπλέον, νομίζω ότι πρέπει να συζητηθεί σοβαρά η έκδοση σύγχρονων ηλεκτρονικών βιβλίων για όλα τα μαθήματα της πληροφορικής (και όχι μόνο) και η ύπαρξη μίας ομάδας εργασίας (στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο;;) με αντικείμενο ασχολίας την οργάνωση και την υποστήριξη του συνεχούς εμπλουτισμού και της επικαιροποίησης των βιβλίων αυτών.

Στο δικτυακό τόπο αναρτήθηκε φάκελος με διδακτικό υλικό για το μάθημα εφαρμογές
πληροφορικής της Α' τάξης ΕΠΑΛ και πιο συγκεκριμένα:
μερικές ιδέες για ασκήσεις στο Excel και μία πρόταση
για την εργασία που πρέπει να εκπονήσουν οι μαθητές
(ένα έντυπο στο οποίο συμπληρώνουν την πρόταση για το θέμα με το
οποίο θέλουν να ασχοληθούν και μία ενδεικτική εκφώνηση για την
ανάθεση, εκτέλεση και αξιολόγηση της εργασίας).

Αγγελιδάκης Νίκος
Καθ/τής Πληροφορικής-ΠΕ19
6ο ΕΠΑΛ Ηρακλείου

Δικτυακός τόπος για το μάθημα Δίκτυα ΙΙ των ΕΠΑΛ

Δικτυακοί τόποι από συνάδελφο των Χανίων για το πανελλαδικώς εξεταζόμενο μάθημα Δίκτυα ΙΙ.

http://diktia.chania-lug.gr


http://diktia.dyndns.org

Απολογισμός διδακτικού έτους 2008-2009 – Παρατηρήσεις- Επισημάνσεις (Μαραγκουδάκη Μαρία)

Θα ήθελα να εκφράσω τις απόψεις και τα σχόλιά μου αναφορικά με το νέο βιβλίο της Πληροφορικής Γυμνασίου και να κάνω ένα απολογισμό με τη λήξη του σχολικού έτους για τη χρονιά που πέρασε.

Αρχικά θέλω να αναφέρω ότι είναι η πρώτη φορά που δίδαξα το νέο βιβλίο στους μαθητές της Α’ και Β’ Γυμνασίου, μιας και την προηγούμενη χρονιά οι μαθητές της Β’ και Γ’ είχαν το παλιό βιβλίο ενώ στην Α’ Γυμνασίου δεν έκανα μάθημα.

v Απολογισμός σχολικής χρονιάς 2008-09

Αναφορικά με την Α’ τάξη έχω να επισημάνω τα εξής: Σε σύνολο 26 διδακτικών ωρών η κατανομή τους έγινε ως εξής:

Ενότητες	Ώρες
Ενότητα 1: Γνωρίζω τον Υπολογιστή	8
Ενότητα 2: Το Λογισμικό του Υπολογιστή	8
Ενότητα 3: Χρήση εργαλείων έκφρασης και δημιουργίας	8
Ενότητα 4: Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του	2
Σύνολο	26

Στην κατανομή των διδακτικών ωρών δεν ακολούθησα την προβλεπόμενη κατανομή από το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών ενώ στο σύνολο των ωρών που αφιέρωσα για κάθε ενότητα, συμπεριλαμβάνονται οι ασκήσεις Αυτοαξιολόγησης, επαναλήψεις και διαγωνίσματα Α’ και Β’ τριμήνου. Εκεί που χρειάστηκε να αφιερώσω περισσότερες διδακτικές ώρες από αυτές που προέβλεπε το αναλυτικό πρόγραμμα ήταν, στην ενότητα 1 κεφάλαιο 2 (Υλικό του υπολογιστή) και στην ενότητα 2 κεφάλαιο 5 (Γνωριμία με το Λογισμικό του υπολογιστή). Αντίθετα στην ενότητα 4 που αναφέρεται στο Διαδίκτυο αφιέρωσα τις λιγότερες ώρες. Συγκεκριμένα στις 2 ώρες που αφιέρωσα έγινε απλή αναφορά στις υπηρεσίες του Διαδικτύου, στο Παγκόσμιο Ιστό και στην άντληση πληροφοριών από τον Παγκόσμιο Ιστό. Δεν πρόλαβα να αναφερθώ στο κεφάλαιο 14 ( Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) της ενότητας 3 και στη ενότητα 5 (Ο υπολογιστής μας στην καθημερινή ζωή) εκτός από κάποιες συζητήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια των διδακτικών ωρών, όπου αναφέρθηκε ότι ο υπολογιστής στις ημέρες μας αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο ανεξαρτήτως του επαγγέλματος που οι μαθητές- αυριανοί πολίτες θα ακολουθήσουν.

Οι Δραστηριότητες που έγιναν στη διάρκεια του διδακτικού έτους στο εργαστήριο ήταν:

• Ζωγραφική – 6 αρχεία
• Επεξεργασία κειμένου – 4 αρχεία

Όλες οι δραστηριότητες εμπεριέχονται στο φάκελο Δραστηριότητες_ Τάξης Α

Αναφορικά με την Β’ τάξη έχω να επισημάνω τα παρακάτω:

Σε σύνολο 26 διδακτικών ωρών η κατανομή τους έγινε ως εξής:

Ενότητες	Ώρες
Ενότητα 1: Γνωρίζω τον Υπολογιστή ως ενιαίο σύστημα	10
Ενότητα 2: Επικοινωνώ με τον υπολογιστή	5
Ενότητα 3: Χρήση εργαλείων έκφρασης, επικοινωνίας, ανακάλυψης και δημιουργίας	11
Σύνολο	26

Στην κατανομή των διδακτικών ωρών δεν ακολούθησα την προβλεπόμενη από το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών. Χρειάστηκε να αφιερώσω περισσότερες διδακτικές ώρες από τις προβλεπόμενες στο αναλυτικό πρόγραμμα, στο κεφάλαιο 1 (Ψηφιακός κόσμος), κεφάλαιο 2 (Το εσωτερικό του υπολογιστή), κεφάλαιο 3 (Πολυμέσα) της ενότητας 1, κεφάλαιο 5 (Αρχεία, - Φάκελοι) της ενότητας 2 και στο κεφάλαιο 9 (Γραφήματα και Παρουσιάσεις) της ενότητας 3.

Δεν πρόλαβα να αναφερθώ στο κεφάλαιο 4 της ενότητας 1 που αναφέρεται στα Δίκτυα Υπολογιστών, στη ενότητα 4 (Ο υπολογιστής στο Επάγγελμα).

Επίσης όπως και στην Τάξη Α στο σύνολο των ωρών που αφιέρωσα για κάθε ενότητα, συμπεριλαμβάνονται οι ασκήσεις Αυτοαξιολόγησης, επαναλήψεις και διαγωνίσματα Α’ και Β’ τριμήνου.

Οι Δραστηριότητες που έγιναν στη διάρκεια του διδακτικού έτους στο εργαστήριο ήταν:

• Επεξεργασία κειμένου – 4 αρχεία (συνέχεια Α’ Τάξης)
• Υπολογιστικά Φύλλα – 3 αρχεία
• Σενάριο μαθήματος – Διατροφικές συνήθειες μαθητών

Οι Ασκήσεις που αναφέρονται στον επεξεργαστή κειμένου και στα υπολογιστικά φύλλα είναι απλές ασκήσεις για την εμπέδωση των προγραμμάτων αυτών και δεν εμπεριέχονται στις δραστηριότητες τάξης Β. Εκείνο που αξίζει να αναφερθεί είναι

το σχέδιο εργασίας (project) που εκπονήθηκε από τους μαθητές της Β’ τάξης στη διάρκεια του σχολικού έτους το οποίο συνδυάζει Υπολογιστικά φύλλα και πρόγραμμα Παρουσίασης και είναι: «Σενάριο μαθήματος – Διατροφικές συνήθειες μαθητών» που εμπεριέχεται στο φάκελο Σενάριο μαθήματος Διατροφικές συνήθειες μαθητών_ Τάξης Β. Οι μαθητές στη διάρκεια εκπόνησης αυτού του project έδειξαν ενδιαφέρον και προθυμία στη διεκπεραίωση του μιας και το θέμα της διατροφής στις ημέρες μας είναι επίκαιρο. Επέλεξα τις καλύτερες εργασίες μαθητών τις οποίες έχω ενσωματώσει στο φάκελο «Σενάριο μαθήματος Διατροφικές συνήθειες μαθητών_ Τάξης Β.

Αναφορικά με την Γ’ τάξη έχω να επισημάνω τα παρακάτω:

Σε σύνολο 25 διδακτικών ωρών η κατανομή τους έγινε ως εξής:

Κεφάλαια	Ώρες
Κεφάλαιο 9: Τα δίκτυα υπολογιστών	9
Κεφάλαιο 10: Ελέγχω προγραμματίζω Τον υπολογιστή	16
Σύνολο	25

Στη Γ’ τάξη ακολούθησα την ύλη του παλιού Βιβλίου Πληροφορικής Γυμνασίου. Στην αρχή του έτους αναφέρθηκα στα Δίκτυα υπολογιστών, στο Διαδίκτυο, στις υπηρεσίες του και στην άντληση πληροφοριών από τον παγκόσμιο Ιστό. Οι μαθητές δεν είχαν διδαχθεί καθόλου Δίκτυα Υπολογιστών στις προηγούμενες τάξεις. Έτσι χρειάστηκε να αναφερθώ στο συγκεκριμένο κεφάλαιο. Στη συνέχεια αναφέρθηκα στο Κεφάλαιο 9 (έννοια αλγορίθμου, βασικές δομές αλγορίθμων με παραδείγματα) και κατόπιν στο κομμάτι του προγραμματισμού με γλώσσα LOGO ακολούθησα το νέο βιβλίο που αναφέρεται, στο περιβάλλον προγραμματισμού Microworlds Pro.

Επίσης όπως και στις προηγούμενες τάξεις στο σύνολο των ωρών που αφιέρωσα για κάθε ενότητα, συμπεριλαμβάνονται οι ασκήσεις Αυτοαξιολόγησης, επαναλήψεις και διαγωνίσματα Α’ και Β’ τριμήνου.

Οι Δραστηριότητες που έγιναν στη διάρκεια του διδακτικού έτους στο εργαστήριο εμπεριέχονται στο φάκελο Δραστηριότητες_ Τάξης Γ και αφορούν δραστηριότητες που έγιναν στο περιβάλλον προγραμματισμού Microworlds Pro.

v Επισημάνσεις-Συμπέρασμα

Το συμπέρασμα αναφορικά με την κατανομή των ωρών είναι ότι, είναι δύσκολο έως αδύνατο να καλυφθούν τα κεφάλαια κάθε ενότητας μέσα σε σύνολο 26 ή λιγότερων διδακτικών ωρών που αντιστοιχούν κατά τάξη και τμήμα και σύμφωνα με την κατανομή των ωρών που αναφέρεται στο βιβλίο καθηγητή. Αναγκαστικά ο διδάσκων/ διδάσκουσα δεν προλαβαίνει να καλύψει όλη την ύλη που αναφέρεται στο αναλυτικό πρόγραμμα. Επομένως εκείνο που θα ήθελα να προτείνω είναι αν γίνεται να μειωθεί ή ύλη ή να αυξηθούν οι ώρες του μαθήματος ιδιαίτερα για τους μαθητές της Β’ Γυμνασίου.

Αναφορικά με το διαδραστικό εκπαιδευτικό λογισμικό για υπολογιστικά συστήματα το Δ.Ε.Λ.Υ.Σ. το οποίο χρησιμοποίησα στη διδασκαλία της ενότητας 1, κεφάλαιο 2 (Το εσωτερικό του υπολογιστή) στη Β’ τάξη το βρήκα πολύ ενδιαφέρον και ελκυστικό για τους μαθητές. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα στους συναδέλφους ως συμπλήρωμα της μεθόδου διδασκαλίας που ακολουθούν.

Επίσης αυτή τη χρονιά όπως ανέφερα στην αρχή είχα την ευκαιρία να διδάξω το νέο βιβλίο πρώτη φορά και αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι, η ύλη του είναι πολύ συμπυκνωμένη και έτσι χρειάστηκε σε μερικά κεφάλαια του βιβλίου να δώσω επιπλέον φωτοτυπίες για καλύτερη κατανόηση εννοιών και συμπληρώσεις. Επίσης για εμπέδωση της ύλης σε μερικά κεφάλαια έδωσα επιπλέον ερωτήσεις και προβλήματα. Προτείνω να υπάρξουν περισσότερα από ένα διδακτικά βιβλία ώστε να επιλέγει ο καθηγητής εκείνο που θεωρεί καταλληλότερο ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν τις κατάλληλες γνώσεις και έτσι να επιτευχθεί ο στόχος του μαθήματος της Πληροφορικής στο Γυμνάσιο. Επίσης θα πρότεινα για κάθε τάξη και ένα ξεχωριστό βιβλίο για το μάθημα και όχι όπως τώρα που υπάρχει ένα βιβλίο και για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου.

Μαραγκουδάκη Μαρία (1ο Γυμνάσιο Ηρακλείου)

Δύο προτάσεις για προγραμματισμό στο Γυμνάσιο (και την Α΄ Λυκείου)

Πιθανόν να κομίζω γλαύκας ες Αθήνας για κάποιους, ή άλλοι να έχουν ήδη αποφασίσει· ωστόσο, ίσως υπάρχει ακόμη προβληματισμός, ή διάθεση για πειραματισμό, για την επιλογή του κατάλληλου περιβάλλοντος - γλώσσας προγραμματισμού για το Γυμνάσιο αλλά και την Α΄ Λυκείου, ιδιαίτερα για όσους συναδέλφους βρίσκονται σε εργαστήρια με Windows.

Κατευθείαν από τα εργαστήρια της «πολυαγαπημένης» :-p Microsoft μας έρχεται η Small Basic (που δεν πρέπει να μπερδέψουμε με την άλλη GNU SmallBASIC). Έχει ένα εξαιρετικά λιτό περιβάλλον, επιτρέπει προγραμματάκια από την πρώτη διδακτική ώρα, χωρίς απαιτήσεις χρονοβόρας πληκτρολόγησης από το μαθητή. Καλύπτει όλες τις βασικές έννοιες του προγραμματισμού, κι όλα αυτά με 15 μόνο keywords. Α, έχει φυσικά και χελώνα! Η έκδοση 0.6 είναι σταθερή -διορθώθηκαν αρκετά bugs- και ήδη μπορεί κανείς να βρει μια μικρή κοινότητα χρηστών που έχει ιδέες και παραδείγματα.

Τρέχει άνετα σε μηχανήματα με χαμηλές προδιαγραφές hardware, όμως, απαιτεί Windows XP ή Vista, και .NET Framework 3.5 Service Pack 1. Αν το τελυταίο σας λείπει, κατεβάστε τα μεγάλα εκτελέσιμα αρχεία offline εγκατάστασης, κι ετοιμαστείτε για μια χρονοβόρα εγκατάσταση. Δεν θυμάμαι αν χρειάστηκε πριν να περάσει από validation το λειτουργικό.

Η δεύτερη πρόταση, για να ξορκίσουμε το κακό :-) , είναι μια python· πληρέστατη, αλλά σε μορφή χελώνας. Η PythonTurtle μπορεί να βρίσκεται ακόμη στην έκδοση 0.1, όμως προσφέρει ένα πλήρες διαδραστικό κέλυφος Python, στο οποίο μπορούμε να κάνουμε ό,τι και με την πρότυπη γλώσσα. Δεν χρειάζεται να υπάρχει εγκατεστημένο εκ των προτέρων τίποτε σχετικό με python, καθώς το εκτελέσιμο εγκατάστασης θα φροντίσει να στηθεί ό,τι απαιτείται. Τέλος, οι πιο τολμηροί μπορούν να παίξουν και με τον κώδικα της εφαρμογής που τους διατίθεται.

Προφανώς, με τις παραπάνω προτάσεις δεν θέλω να αρνηθώ άλλες «logo-ειδείς» ή όχι γλώσσες προγραμματισμού Ελεύθερου/Ανοικτού Λογισμικού, είτε για Linux/KDE είτε για Windows/KDE.

Πληροφορική - 2ο Γυμνάσιο Σητείας - Απολογισμός 2008-2009

Η φετινή σχολική χρονιά ήταν η πρώτη στη διάρκεια των 9 χρόνων υπηρεσίας μου, που (με εξαίρεση τις διαδικασίες μετάπτωσης δεδομένων στο Eschool στο τέλος του έτους) δεν ανέλαβα εξωδιδακτικές εργασίες, όπως άλλωστε είχα δικαίωμα, ως υπεύθυνη εργαστηρίου. Το γεγονός αυτό βοήθησε σημαντικά στην αποτελεσματικότερη άσκηση των εκπαιδευτικών μου καθηκόντων. Η χρονιά κύλησε ιδιαίτερα ομαλά και η συνεργασία με τους μαθητές ήταν πολύ πιο αρμονική.
Το εργαστήριο παρέμενε ανοικτό και κατά τη διάρκεια διαλειμμάτων και «κενών», προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα σε μαθητές που δεν είχαν στο σπίτι υπολογιστικό εξοπλισμό, να συγκεντρώνουν και να επεξεργάζονται υλικό για τις εργασίες τους.

Έγινε εγκατάσταση όλων των πακέτων εκπαιδευτικού λογισμικού που στάλθηκαν από το ΥΠΕΠΘ καθώς και τίτλων που υποδείχθηκαν από συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων. Επιπλέον, το εργαστήριο αξιοποιήθηκε και από διδάσκοντες καθηγητές ξένων γλωσσών (Αγγλικά, Γερμανικά) και η ανταπόκριση των μαθητών ήταν ιδιαίτερα θερμή. Σε ώρα εκτός του σχολικού μαθήματος, παρουσίασα μεμονωμένα κάποιους από τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς τίτλους στους μαθητές, οι οποίοι βλέποντας τα εικονίδια είχαν την περιέργεια να ανακαλύψουν τι περιλαμβάνει κάθε εφαρμογή. Ενδιαφέρον έδειξαν οι μαθητές μετρίων και χαμηλών επιδόσεων οι οποίοι διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να επιτύχουν σε δραστηριότητες εξάσκησης θεματικών πεδίων που θεωρούσαν απρόσιτα (Ιστορία, Αρχαία,…).

Σε ότι αφορά στον αρχικό προγραμματισμό του διδακτικού έργου, δεν υπήρξαν σημαντικές αποκλίσεις. Και φέτος βέβαια χάθηκαν κάποιες διδακτικές ώρες αλλά αυτό δεν επηρέασε σημαντικά την κάλυψη της διδακτέας ύλης.
Δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην εκπόνηση δραστηριοτήτων στον ΗΥ, κάτι που γίνεται περισσότερο εφικτό χρόνο με το χρόνο, λόγω της προϋπάρχουσας εξοικείωσης των μαθητών με τις εφαρμογές που χρησιμοποιούνται.

Αναλυτικά για την κάθε τάξη, στις παρατηρήσεις της περσινής σχολικής χρονιάς μπορούν να συμπληρωθούν τα παρακάτω:
Α΄ τάξη
Η (αρκετά θεωρητική) ενότητα Ιστορία της Πληροφορίας και της Πληροφορικής συνδυάστηκε με αναζήτηση στοιχείων από το Διαδίκτυο και δημιουργία ενός Χρονολόγιου από τους ίδιους τους μαθητές. Αξιοποιήθηκε ο δικτυακός τόπος του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών και Μουσείου Τεχνολογίας http://www.tmth.edu.gr/ και η εφαρμογή παρουσιάσεων (απλή εισαγωγή εικόνων και κειμένου). Οι εργασίες εκτυπώθηκαν και δόθηκαν στους δημιουργούς τους.
Η ενότητα της Ζωγραφικής παρουσιάστηκε με την κατασκευή ενός κλόουν όπως υποδεικνύεται στο βιβλίο. Αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η διαφοροποίηση του τελικού αποτελέσματος σε κάθε μαθητή. Για το λόγο αυτό, δημιούργησα μια σύνθεση από τους κλόουν που ζωγράφισαν και, αφού την εκτύπωσα, την τοποθέτησα στην πόρτα του εργαστηρίου Πληροφορικής. Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν και καμάρωναν τα διαλείμματα δείχνοντας το έργο τους σε μεγαλύτερους μαθητές.
Στην ενότητα Παγκόσμιος Ιστός χρησιμοποιήθηκε ο δικτυακός τόπος http://www.saferinternet.gr/ για την συμπλήρωση ενός φύλλου εργασίας με τα πλεονεκτήματα, τους κινδύνους και τους τρόπους προστασίας κατά την πλοήγηση στο Διαδίκτυο και ακολούθησε συζήτηση. Οι μαθητές έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προβληματισμό για το θέμα.
Τέλος, στην ενότητα του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου, χρησιμοποιήθηκε η υπηρεσία web mail του Σχολικού Δικτύου και ανοίχθηκαν λογαριασμοί για όλους του μαθητές της Α’ τάξης. Διαπίστωσα με έκπληξη πως οι περισσότεροι είχαν ήδη προσωπικούς λογαριασμούς σε παρόχους δωρεάν e-mail και ήταν εξοικειωμένοι με τη διαδικασία αποστολής και λήψης μηνυμάτων. Ήταν μια καλή ευκαιρία να συζητηθούν οι κίνδυνοι εκμετάλλευσης προσωπικών δεδομένων, τα μηνύματα spam και η μετάδοση ιών μέσω αλληλογραφίας.

Στη Β΄ Τάξη τα πράγματα ήταν πολύ πιο εύκολα φέτος καθώς όλοι οι μαθητές είχαν το νέο βιβλίο. Παρ’ όλα αυτά, η ύλη που έπρεπε να καλυφθεί ήταν αρκετά μεγάλη και τα κεφάλαια Δίκτυα Υπολογιστών και Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα δεν μπόρεσαν να παρουσιαστούν. Σχετική συζήτηση όμως έγινε όταν δόθηκε ευκαιρία στα πλαίσια άλλων ενοτήτων.
Όπως και πέρυσι χρησιμοποιήθηκε το εκπαιδευτικό λογισμικό ΔΕΛΥΣ (Συναρμολόγηση του ΗΥ, Ψηφιακή Ζυγαριά, Κωδικοποίηση - Αποκωδικοποίηση) και Ανακαλύπτω τις Μηχανές (το εσωτερικό της Κεντρικής Μονάδας και η Λειτουργία του ΗΥ).
Η αναζήτηση πληροφοριών από τον Παγκόσμιο Ιστό χρησιμοποιήθηκε για να συγκεντρωθεί υλικό που χρησιμοποιήθηκε στα πλαίσια δραστηριοτήτων άλλων ενοτήτων (Αρχεία πολυμέσων, Υπολογιστικά Φύλλα, Παρουσιάσεις, κτλ.).
Για την κάλυψη της ενότητας Παρουσιάσεις που διδάχτηκε λίγο πριν το Πάσχα, οι μαθητές υλοποίησαν μια παρουσίαση με θέμα τα έθιμα του Πάσχα στην οποία ενσωμάτωσαν εικόνες από clipart και από το Internet, έτοιμα ηχητικά εφέ και δικά τους μηνύματα που ηχογράφησαν στο εργαστήριο, κουμπιά ενεργειών, υπερσυνδέσεις σε διαφάνειες, εφέ εναλλαγής και κίνησης. Στο τέλος, κάθε μαθητής παρουσίασε την δουλειά του σε όλη την τάξη. Η εργασία αυτή δραστηριοποίησε ιδιαίτερα τους μαθητές. Μάλιστα κάποιοι έφτιαξαν επιπλέον παρουσιάσεις στο σπίτι με θέματα της αρεσκείας τους και τις παρουσίασαν στους συμμαθητές τους.

Στη Γ΄ Τάξη οι διδακτικές ώρες αφιερώθηκαν σχεδόν εξ’ ολοκλήρου στον Προγραμματισμό σε γλώσσα Logo. Χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό Microworlds Pro που έχει διατεθεί στο σχολείο μας από το ΥΠΕΠΘ. Ισχύουν σε γενικές γραμμές οι παρατηρήσεις της περυσινής χρονιάς με τη διαφορά ότι φέτος δόθηκε περισσότερη έμφαση στην υλοποίηση των δραστηριοτήτων / παιχνιδιών.
Μεγάλο ενδιαφέρον έδειξαν οι περισσότεροι στη σχεδίαση του ονόματός τους με καθοδήγηση της χελώνας. Η αντιστοίχιση γραμμάτων με τμήματα αλγορίθμων τους βοήθησε να θυμούνται καλύτερα μεθόδους κατασκευής απλών γεωμετρικών σχημάτων (κύκλος για το ο, τρίγωνο για το Δ κτλ…). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μαθητής με δυσλεξία και ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις, που έγραψε ολόσωστα τις εντολές σχεδίασης κύκλου στις γραπτές εξετάσεις του Ιουνίου και βρήκε ότι για να σχεδιάσει το σχήμα του απείρου ∞ η χελώνα έπρεπε να ζωγραφίσει έναν κύκλο, να στρίψει προς την αντίθετη κατεύθυνση και να σχεδιάσει ένα δεύτερο κύκλο (!) (ο μαθητής είχε το γράμμα ο στο όνομά του).
Επιπλέον, ιδιαίτερα ευρηματικές ήταν οι παραλλαγές της δραστηριότητας του παιχνιδιού ερωτήσεων:
Ερώτηση [ Ποιος ήταν κατά τη μυθολογία ο Θεός του πολέμου? ]
Ανδιαφορετικά ανήκει? απάντηση [ Αρης Άρης ΑΡΗΣ]
[Ανακοίνωση [ Κέρδισες 500 ευρώ!! ] ]
[Ανακοίνωση [ θα το πω στην καθηγήτρια σου! ] ]

Ερώτηση [Πότε βούλιαξε ο Τιτανικός?]
Ανδιαφορετικά απάντηση = 1912
[Ανακοίνωση [Αρχίζεις με 1000$!!] ]
[Ανακοίνωση [Ξαναδές το έργο!!] ]

Ερώτηση [Ποια είναι η πρωτεύουσα της Φιλανδίας?]
Ανδιαφορετικά ανήκει? απάντηση [Ελσίνκι ΕΛΣΙΝΚΙ]
[Ανακοίνωση [ΜΠΡΑΒΟ!!!!!!]]
[Ανακοίνωση [Μου φαίνεται ότι είσαι αγεωγράφητος!!!!]]

Ερώτηση [Πώς ονομάζεται ο πρωθυπουργός της Ελλάδας?]
ΑνΔιαφορετικα ανήκει? απάντηση [Καραμανλής ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ]
[Ανακοίνωση [Μου φαίνεται ότι σου αρέσει η πολιτική!!!]]
[Ανακοίνωση [Είσαι ΠΑΣΟΚ ?]]

Στο τέλος του έτους οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες για την υλοποίηση του δικού τους παιχνιδιού. Εκτός από λίγες εξαιρέσεις, οι περισσότεροι έδειξαν προθυμία και παρουσίασαν αρκετές ιδέες. Ωστόσο πολλές ομάδες, ειδικά εκείνες των αδύνατων μαθητών, περιορίστηκαν στη σχεδίαση των γραφικών και δεν ολοκλήρωσαν τις διαδικασίες που απαιτούνταν. Οι περιορισμένες διδακτικές ώρες και η έλλειψη κατάλληλου υπολογιστικού εξοπλισμού στο σπίτι ήταν ανασταλτικός παράγοντας. Η πλειοψηφία των μαθητών δούλεψε αποκλειστικά στο εργαστήριο σε ώρες μαθήματος, διαλειμμάτων ή κενών. Οι εργασίες που ξεχώρισαν ωστόσο, δεν ήταν δυστυχώς προϊόν ομαδικής αλλά ατομικής προσπάθειας. Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε εργασία μαθήτριας που υλοποίησε επιπλέον κουμπιά (διαδικασίες) για να διευκολυνθεί στη δοκιμή της εργασίας της, ανακαλύπτοντας έτσι μόνη της τεχνικές debugging (!!!). Χρησιμοποίησε τη βοήθεια για να βρει εντολές που δεν είχαμε μάθει και τις αντέγραψε στον κώδικά της (φαίνεται η διαφορετική γραμματοσειρά!). Επιπλέον, συνέθεσε δικούς της ήχους και τους ενσωμάτωσε στην εργασία της.

Συμπερασματικά, αναλογιζόμενη την εμπειρία του προηγούμενου έτους, διαπιστώνω ότι υπήρξε κάποια βελτίωση στον τρόπο αντιμετώπισης του προγραμματισμού από τους μαθητές. Η δυσκολία στην κατανόηση της Δομής Επιλογής και των Μεταβλητών παρέμεινε η ίδια, αλλά προσπάθησα να μη δώσω τόση έμφαση στη χρήση τους μέσα στις εργασίες. Δούλεψα περισσότερο με μεταβολείς (που τα παιδιά κατανοούν ευκολότερα) και χρήση εντολών σε τμήματα των γραφικών για έλεγχο της ροής των διαδικασιών (π.χ. όταν μια χελώνα ακουμπάει στο κόκκινο χρώμα θα εμφανίζεται κάποιο μήνυμα, στο πράσινο θα γίνεται τερματισμός κτλ).
Εξακολουθώ να πιστεύω πως για να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα στον προγραμματισμό χρειάζεται να αυξηθεί ο αριθμός των ωρών διδασκαλίας και να ξεκινήσει η εξοικείωση με το περιβάλλον ανάπτυξης από μικρότερη τάξη.
Επιπλέον, η αξιοποίηση του θεσμού της ενισχυτικής διδασκαλίας και για το μάθημα της Πληροφορικής, ειδικά για την Γ’ Γυμνασίου, αν και αρχικά ξενίζει ως ιδέα, ίσως θα έπρεπε να διερευνηθεί.
Τέλος, θα ήθελα να προτείνω να ζητηθεί η αλλαγή των εντελώς ξεπερασμένων οδηγιών για την εξέταση του μαθήματος στις γραπτές εξετάσεις του Ιουνίου: ο κανόνας των 9 ισοδύναμων θεμάτων από τα οποία τα 6 πρέπει να είναι θεωρία και τα 3 ασκήσεις σε μάθημα προγραμματισμού Γυμνασίου μοιάζει πλέον ανέκδοτο. Εκτός και αν η σχεδίαση, υλοποίηση και κατανόηση αλγορίθμων στο χαρτί γίνεται αντιληπτή ως θεωρία (!).

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω την αίσθησή μου πως γίνονται ουσιαστικές προσπάθειες για την αναβάθμιση τόσο το μαθήματος όσο και του ρόλου του καθηγητή Πληροφορικής στα σχολεία. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους βοήθησαν τη φετινή σχολική χρονιά να ακουστούν οι θέσεις και οι προτάσεις μας και να τους ενθαρρύνω να συνεχίσουν την προσπάθεια.

Ενδεικτικές εργασίες μαθητών/-τριών

Ελπίδα Λαγουδάκη
Καθηγήτρια Πληροφορικής